



نوشته شده توسط دکتر رضایی
در افرادي كه از بيماري ديابت رنج ميبرند خطر ابتلا به گرفتگي عروق بيشتر از افرادي است كه ديابت ندارند. اين مقاله براي افرادي كه ديابت دارند و خانواده و دوستان آنها تاليف شده است و هدف مقاله ارائه اطلاعات در خصوص بيماري گرفتگي عروق كرونري قلب است.
در اين مقاله ميخوانيد:
1-بيماري گرفتگي عروق كرونري چيست و چگونه عوارض و علائم آن را بشناسيم.
2-ديابت چيست و چرا افرادي كه ديابت دارند بيشتر در معرض خطر ابتلا به گرفتگي عروق قرار دارند؟
3-چه كارهايي براي جلوگيري از ابتلا به بيماري قلبي بايد انجام داد؟
4-چه داروهايي براي درمان بيماري قلبي با توجه به ديابتي بودن بايد مصرف كرد؟
5-پزشك چه كارهايي بايد انجام دهد تا دوران نقاهت بعد از سكتهي قلبي به بهترين وجه سپري شود؟
6-چه آزمايشاتي را بايد به صورت دائمي انجام دهيد؟
7-زماني كه گمان ميكنيد شخصي نزديك به سكتهي قلبي است چه كاري بايد انجام دهيد؟
بيماري گرفتگي عروق قلب چيست؟ و قلب چگونه كار ميكند؟
قلب شما ماهيچهاي است تقريبا اندازهي مشت دست شما. به طور تقريبي 70 بار در دقيقه ميتپد و خون را به سرتاسر بدن پمپ ميكند.
زماني كه خون از قلب خارج ميشود به ششها ميرود و اكسيژن را دريافت ميكند. پس از آن خون سرشار از اكسيژن به قلب باز ميگردد و از آنجا به سرتاسر بدن پمپ ميشود. اين عمل پمپاز توسط يك سري شريانها كه در تمام بدن قرار دارند هدايت ميشود و اكسيژن مورد نياز براي تمام ارگانهاي بدن را فرآهم ميآورد.
بعد از اين خون توسط سياهرگها به قلب بازگردانده ميشود و دوباره از قلب به ششها رفته و دريافت اكسيژن را مجددا تكرار ميكند. به اين عمليات گردش خون اتلاق ميشود. ماهيچهي قلب شما مواد مورد نياز خود را از سرخرگ مخصوصي كه كرونر نام دارد دريافت ميكند.
زماني كه مواد چربي مانند در ديوارهي سرخرگ قلب رسوب ميكند چه اتفاقي ميافتد؟
بيماري عروق كرونري قلبي ( يا انسداد شريانهاي قلب)
بيماري گرفتگي عروق كرونر به حالتي اتلاق ميگردد كه ديوارهي سرخرگ كرونر باريك شود. عروق كرونري معمولا به دليل تصلب شرائين باريك ميشوند. تصلب شريان حاصل ساخته شدن رسوب چربي در ديوارهي داخلي عروق كرونري است. اين مساله ممكن است بدين معني باشد كه ماهيچههاي قلب به ميزان كافي اكسيژن و خون دريافت نميكنند. اگر اين اتفاق رخ دهد، احتمال ايجاد عوارضي مانند ناراحتي در قفسهي سينه و يا تنگي نفس بروز می يابد. اگر يكي از شريانهاي كرونري به طور كامل مسدود شود، ميتواند باعث بروز سكتهي قلبي شود. در ادامه به علائم بروز تنگي نفس و سكتهي قلبي خواهيم پرداخت.
چه كساني در معرض خطر ابتلا به بيماري گرفتگي عروق هستند؟
بيماريهاي عروق كرونري يكي از بزرگترين عوامل مرگ و مير به حساب ميآيند. تقريبا از هر پنج مرد يك نفر و از هر شش خانم يك نفر به علت اين بيماري جان خود را از دست ميدهند. ابتلا به ديابت اين خطر را افزايش ميدهد.
در ميان كساني كه به ديابت مبتلا هستند، خانمها در معرض خطر بيشتري در خصوص ابتلا به بيماريهاي عروق كرونري نسبت به مردان هستند. خانمهايي كه ديابت دارند سه تا پنج برابر بيشتر از خانمهايي كه ديابت ندارند در معرض خطر بروز بيماريهاي عروق كرونري هستند. اين نسبت در مردان مبتلا به ديابت دو تا چهار برابر است.
طي تحقيقي كه در بريتانيا انجام شده، افرادي كه اهل آسياي جنوبي هستند و ساكن بريتانيا ميباشند، حداقل پنج برابر بيشتر از جمعيت بومي بريتانيا مستعد بروز ديابت هستند. در نتيجه آنها داوطلبين مساعدي براي ابتلا به بيماري گرفتگي عروق كرونري محسوب ميشوند.
در هر حال، درصورتي كه شما مبتلا به ديابت هستيد، روشهاي زيادي وجود دارد كه از بروز بيماري عروق كرونري جلوگيري كنيد و يا اثرات جانبي آن را كاهش دهيد. در واقع خبر خوب اين است كه يك زندگي متعادل و درمان مناسب احتمال خطر را كاهش ميدهد.
تعدادي عوامل خطرناك شناخته شدهاي در مورد بيماريهاي قلبي وجود دارد. براي تعدادي از آنها ميتوان كاري كرد. ( عامل خطرناك به آنهايي گفته ميشود كه احتمال ابتلا به يك بيماري را افزايش دهد.)
مهمترين عوامل در بروز بيماري عروق قلبي عبارتند از:
نشانههاي ابتلا به بيماري گرفتگي عروق قلبي چيست؟
در جدولي كه در ادامه خواهيم ديد شرح نشانههايي كه افراد در هنگام بروز حملهي قلبي و تنگي نفس در آنها رخ ميدهد نمايش داده شده است.
توجه داشته باشيد كه اين علائم در همهي افراد ثابت نيست و در اشخاص مختلف فرق ميكند. درصورت ابتلا به ديابت تشخيص وقوع يك حملهي قلبي بسيار سخت خواهد شد. براي مثال اينكه هيچ دردي وجود نداشته باشد ولي احساس ناخوشي عمومي وجود داشته باشد ميتواند يكي از نشانههاي بروز سكتهي قلبي باشد درصورتيكه همين نشانهها در فردي كه مبتلا به ديابت است ممكن است با كاهش شديد قند خون اشتباه گرفته شود. اين مساله تشخيص را خيلي سخت ميكند. ( افت قند خون زماني رخ ميدهد كه سطح گلوكوز خون خيلي سريع پايين بيايد.) زماني كه اين اتفاق بيافتد، شخص ممكن است دچار عوارضي همچون تعريق و لرزش بدن شود، تپش قلب به شدت انجام ميشود و حالت گيجي رخ ميدهد.
| علائم بروز گرفتگی قفسه سینه (درد قفسه سینه و یا آنژین صدری) كدام است |
علائم بروز سكتهي قلبي كدام است |
| سنگيني يا گرفتگي در قفسهي سينه كه تا محدودهي بازوها، گردن، فك، كمر و شكم گسترش پيدا ميكند و يا ممكن است فقط گردن و فك و بازوها و شكم را درگير كند. |
حالت ناراحتي شبيه علائم تنگي نفس است با اين تفاوت كه ممكن است برخي اوقات شديدتر باشد. احتمال بروز عوارضي مانند تعريق، سرگيجه، تهوع و نفس كوتاه وجود دارد. |
| تنگي نفس معمولا زماني رخ ميدهد كه شخص در حال فعاليت بدني باشد و يا تحت تاثير فشار احساسي شديد قرار بگيرد. |
سكتهي قلبي هر زمان ممكن است اتفاق بيافتد حتي زماني كه شخص درحال استراحت است |
| اين علائم معمولا بين 10 تا 15 دقيقه از بين ميرود. |
در صورتي كه علائم بيشتر از 15 دقيقه طول بكشد ممكن است سكتهي قلبي رخ داده باشد. با اين حال برخي سكته هاي قلبي ممكن است فقط چند دقيقه بعد ار ايجاد علائم بوقوع بپيوندد |
| علايم با استراحت و يا مصرف قرصها يا اسپري نيترات برطرف ميگردد. |
علائم بطور كامل با مصرف قرص و اسپري نيترات و يا استراحت برطرف نميگردد. |
درصورتي كه احتمال ميدهيد دچار حملهي قلبي شدهايد با فوريتهاي پزشكي تماس بگيريد، آمبولانس خبر كنيد و يا با پزشكتان تماس بگيريد.
اگر به ديابت مبتلا هستيد و نميتوانيد مطمئن باشيد كه علائمي كه داريد مربوط به هيپوگليسيما (افت قند خون) است يا حملهي قلبي، توصيه مي شود تست قند خون را سريع انجام دهيد.
· اگر نتيجهي تست قند شما ميزان پايينتري از 4 ميلي مول را نشان داد مشخص ميشود كه حملهي هيپوگلیسيما رخ داده است. با اين مساله به روش عادي برخورد كنيد. از كربوهيدراتهايي كه سريع اثر ميكنند استفاده كنيد، قرص گلوكوز مصرف كنيد و يا نوشيدني شيرين ميل كنيد. بعد از اين كار از كربوهيدراتهاي ديرهضم مانند ساندويچ و يا يك كاسه سريل استفاده كنيد.
· اگر تست خون نتيجهاي را نشان داد كه بيشتر از 4 ميليمول بر ليتر بود به نظر ميرد كه حملهي هيپوگلیسیما دركار نبوده و بنابراين شما دچار حملهي قلبي شدهايد. با فوريتهاي پزشكي تماس بگيريد و به پزشكتان اطلاع دهيد.
ديابت چيست؟
ديابت زماني اتفاق ميافتد كه به دليل اينكه بدن نميتواند به درستي از قند استفاده كند، سطح گلوكوز (قند) در خون بالا برود. زماني اين اتفاق ميافتد كه روش بدن براي تبديل گلوكوز به انرژي درست كار نميكند.
زماني كه غذاهاي حاوي نشاسته مانند نان، برنج، سيبزميني، شكر و ... هضم شوند، گلوكوز توليد ميشود. كبد هم خاصيت توليد گلوكوز دارد. خون گلوكوز ساخته شده را به سرتاسر بدن ميرساند. هورموني به نام انسولين كمك ميكند كه گلوكوز وارد سلولها شود، جايي كه بدن از آنها به عنوان سوخت استفاده ميكند.
انسولين در پانكراس ساخته ميشود. غده ي بلندي كه در ناحيه ي پشت شكم قرار گرفته است. زماني كه انسولين به سلولها كمك ميكند كه گلوكوز را از خون دريافت كنند، سطح گلوكوز در خون پايين ميآيد.
دونوع ديابت وجود دارد.
· بدن افرادي كه داراي ديابت نوع يك هستند توانايي ساخت انسولين را از دست داده است.
· بدن افراد با ديابت نوع دو انسولين كافي توليد نميكند و يا سلولهاي آنها توانايي استفاده از انسولين را از دست دادهاند.
سلولهاي بدن افراد ديابتي به علت عدم توانايي در جذب گلوكوز از آن محروم ميشوند. در همان زمان، به دليل اينكه گلوكوز نميتواند راهي به درون سلول پيدا كند، سطح گلوكوز در خون بالا ميرود.
ديابت نوع يك:
ديابت نوع يك از نظر شيوع، يك بيماري فراگير نيست و بيشتر در كودكان و افراد جوان ديده ميشود. ديابت نوع يك ممكن است زماني رخ دهد كه سيستم ايمني خود بدن ( سلولهايي كه در مقابل بيماريها مقابله ميكنند) به پانكراس حمله ميكنند و توانايي آن جهت توليد انسولين را از بين ميبرند. ازاينكه دليل اين عمل سيستم ايمني بدن چيست اطلاعي در دست نيست. اما ممكن است عاملي ويروسي يا عفونت باشد.
ديابت نوع دو
اكثر مردم به ديابت مبتلا هستند. حدود نه نفر از هر ده نفر مبتلا به ديابت نوع دو هستند. اين شرايط معمولا بعد از سن 40 سالگي بيشتر بروز پيدا ميكند.
در بسياري از موارد چاقي ارتباط مستقيمي با ديابت نوع دو دارد. و اين ممكن است دليل بسيار مهمي در شايع بودن اين نوع از ديابت باشد.
مسالهي نگران كننده اين است كه در ساليان اخير آمار مبتلايان به ديابت نوع دو در ميان افراد جوان و حتي كودكان بسيار بالا رفته است. به نظر ميرسد كه اين مساله به كم تحرك بودن روش زندگي در اين روزها مربوط باشد.
ديابت در افرادي كه از سطح زندگي خيلي پاييني برخوردارند شايعتر است. علاوه بر اين در برخي از نژادها آمار مبتلايان به ديابت بالاتر است. مخصوصا نژادهاي مربوط به آسياي جنوبي و سياهپوستان آفريقايي.
هر دو عامل شرايط محيطي و ژنتيك در ابتلا به ديابت نقش دارند. درصورتي كه شخص در معرض چند يا همهي عوامل خطرزای زير باشد، احتمال بروز بيماري در وي بالا ميرود.
· به اندازهي كافي فعال نباشد.
· اضافه وزن داشته باشد.
· سابقهي خانوادگي در ابتلا به ديابت وجود داشته باشد.
· دچار ديابت دوران بارداري شده باشد.
احتمال ابتلا به ديابت به طور قطع با تغيير روش زندگي و كم كردن وزن كاهش پيدا ميكند.
علائم بيماري ديابت
در ديابت نوع يك علائم بيماري در عرض چند هفته ظاهر ميشود. در ديابت نوع دو علائم به طور متناوب در طي ساليان ظهور ميكنند. ازين جهت غير طبيعي به نظر نميرسند. علائم در افراد متفاوت يكسان نيست و مشخصههاي مختلفي ظاهر ميشود.
علائم مشترك بين هر دو نوع ديابت:
· تشنگي
· دفع ادرار زياد، خصوصا در شب
· خستگي
· كاهش غير طبيعي وزن
· تاربيني
· خارش در اندام تناسلي
اينها اثرات مستقيم وجود گلوكوز زياد در خون و كمبود آن در سلولهاست. سطح گلوكوز بالا در دراز مدت به بخشهاي مختلف بدن آسيب ميرساند.
· در قلب و رگهاي خوني سبب ايجاد بيماري كرونري قلبي، سكته و بيماري در رگهاي اندامهاي ديگر ميشود. (مانند رگهايي كه خون را به اندامي همچون پا منتقل ميكنند)
· در چشمها سبب كاهش ديد و در موارد سبب نابينايي ميگردد.
· در كليهها به تدريج باعث كم كاري ميگردد.
· باعث ايجاد زخم در پاها مي شود.
· در اعصاب، باعث ايجاد علائمي نظير كم شدن احساس (خصوصا در پاها)، درد و سوزن سوزن شدن و ناتواني جنسي ميگردد.
خبر خوب اين است كه با تغيير روش زندگي و كنترل ديابت خود ميتوانيد علائم ديابت را كاهش دهيد و يا مانع از بروز آنها شويد. كنترلهاي خوب شامل كنترل با دقت از سطح گلوكوز در خون و فشار خون ميباشد.
چگونه ديابت تشخيص داده ميشود.
اگر چند مورد از علائم ديابت را داريد، بايد از پزشك خود بخواهيد تا تست كامل را جهت تشخيص ديابت انجام دهد. به خاطر داشته باشيد حتي اگر علائمي نداشته باشيد ممكن است مبتلا به ديابت باشيد.
پزشك شما ممكن است در همان وقت تست خون بگيرد و يا ممكن است به شما بگويد كه روز بعددر حاليكه ناشتا هستيد جهت انجام تست مراجعه كنيد. پس از نمونهبرداري از خون و آزمايش قند موجود در آن دكتر ميتواند به شما بگويد كه ديابت داريد، يا خير.
اينكه علائم ديابت در شما آشكار شود تقريبا ابتلا به ديابت را قطعي ميكند. ( تكرر ادرار و تشنگي)
شما ديابت داريد اگر سطح گلوكوز شما:
· بعد از خوردن غذا 1/11 ميليمول يا بيشتر باشد.
· درصورت ناشتا بودن در يك دورهي زماني مشخص 7 ميليمول يا بيشتر باشد.
· 1/11 ميليمول يا بيشتر دوساعت بعد از تست گلوكوز به روش دهاني باشد ( براي انجام اين تست، از شما خواسته ميشود براي مدت زمان مشخص غذايي مصرف نكنيد. گلوكوز خون ما اندازهگيري ميشود و نوشيدنياي به شما داده ميشود كه حاوي مقدار مشخصي از گلوكوز ميباشد. گلوكوز خون شما طي دو ساعت تست ميشود تا مشخص شود كه بدن شما با گلوكوز دريافتي چه برخوردي داشته است.)
اگر هيچ كدام از علائم ديابت در شما ظاهر نشده، پزشك شما با انجام يك بار تست نبايد تشخيص ديابت دهد و بايد جلسهي دوم تست را در روز ديگري انجام دهد.
چه درماني براي ديابت به افراد ارائه ميشود؟
اگر به ديابت نوع يك مبتلا هستيد، پزشك شما سريعا با تجويز انسولين شروع به درمان شما ميكند. حتي ممكن است براي بستري به بيمارستان معرفي شويد.
اگر ديابت شما از نوع دو است، معمولا شروع درمان با كاهش وزن همراه ميشود. بيشتر فعال بودن و سالم غذا خوردن كاملا مفيد خواهد بود.
برخي از افراد براي درمان ديابت خود دارو دريافت ميكنند. داروهاي متفاوتي به انواع مختلف وجود دارد. پزشك شما شرح خواهد داد كه كدام دارو مناسب شرايط شما است/
اكثر افرادي كه مبتلا به ديابت نوع دو هستند سرانجام به تزريق انسولين نياز پيدا ميكنند، اما اگر در مراحل اوليه اين بيماري تشخيص داده شود، از رسيدن به اين مرحله جلوگيري ميشود.
چرا ديابت برروي قلب تاثير ميگذارد؟
به نظر ميرسد كه ديابت به چند روش به قلب آسيب ميرساند.
· گلوكوز يا قند خون بالا بر ديوارهي رگها اثر ميگذارد و احتمال تشكيل آتروما يا جرم درون رگ را افزايش ميدهد.
· ديابت سبب افزايش آسيبي ميشود كه عوامل بيماري گرفتگي عروق كرونري همانند استعمال دخانيات، فشار خون بالا، كلسترول بالا ايجاد ميكنند.
· افراد مبتلا به ديابت نوع دو معمولا داراي تريگلسيريد بالا و HDL پاييني هستند. اينكه اين مورد چرا اهميت دارد را بعدا توضيح خواهيم داد.
· در افرادي كه داراي ديابت هستند احتمال بالا رفتن فشار خون وجود دارد.
· ديابت ميتواند اثر مستقيمي بر عضلهي قلب داشته باشد و باعث شود كه پمپاژ خون بطور كامل انجام نشود.
· ديابت ميتواند بر عصبهاي قلب تاثير بگذارد و در نتيجهي آن علائمي همچون تنگي نفس به راحتي قابل احساس نخواهد بود. اين مساله سبب تاخير در شناسايي و جلوگيري از بروز حملهي قلبي ميشود.
براي كاهش خطر ابتلا به بيماري گرفتگي عروق چه بايد كرد؟
پزشك معالج شما احتمال ابتلا به بيماري گرفتگي عروق قلب را با استفاده از جدول مخصوص كاهش خواهد داد. همچنين به شما نشان خواهد داد كه تغيير روش زندگي و درمان موثر چه اثري در كنترل بيماري قلبي خواهد داشت.
پزشك شما داروهايي جهت كنترل برخي عوامل خطرزا به شما تجويز خواهد كرد. ( براي مثال داروهايي جهت پايين آوردن سطح كلسترول خون) ديابت به تنهايي عامل مهمي برای ابتلا به بيماري گرفتگي عروق محسوب ميشود، بنابراين پزشك به شما داروهايي ميدهد كه خطر ابتلا به بيماري قلبي را كاهش دهد، همانند آسپرين كه به كاهش احتمال ايجاد لختهي خوني كمك ميكند.
كنترل مناسب قند و فشار خون براي جلوگيري از عوارض ديابت مانند آسيبهاي دائمي به چشمها ، كليهها و پاها ضروري است. هرچند اين كار مانع از ايجاد بيماريهاي قلبي نميشود.
عوامل اصلي خطرآفرينی درخصوص بيماري قلبي هستند كه بايد توسط درمان موثر و تغيير روش زندگي كنترل شوند.
بيشتر فعاليت كنيد.
عدم فعاليت بدني نه تنها عامل خطرناكي براي ابتلا به بيماري گرفتگي عروق قلب محسوب ميشود بلكه يكي از عوامل اصلي براي گسترش ديابت نوع دو ميباشد. اگر ديابت داريد، فعاليت بدني باعث كاهش ميزان مصرف قرص و انسولين خواهد شد.
هدف خود را برمبناي افزايش تدريجي فعاليت بدني قرار دهيد تاجايي كه 30 دقيقه در روز و 5 روز در هفته فعاليت تقريبا شديدي داشته باشيد. فعاليت تقريبا شديد يعني حالتي كه احساس گرما كنيم و تنفس از حالت معمولي سنگينتر بشود. فعاليتهايي كه هم به ديابت و هم به قلب شما كمك خواهد كرد ورزشهايي نظير پياده روي سريع، دوچرخهسواري و شنا كردن. پيادهروي يكي از بهترين روشهاست زيرا انجام آن آسان بوده و احتياج به پوشيدن لباس مخصوصي ندارد و در هر صورت با زندگي همه سازگار است.
اگر به بيماري گرفتگي عروق كرونري مبتلا هستيد، لازم است كه با پزشك معالج خود درخصوص افزايش فعاليت بدني مشورت كنيد. روشهاي زيادي براي فعاليت فيزيكي وجود دارد و بايد بهترين روش كه مناسب شرايط شماست برايتان در نظر گرفته شود. ممكن است از شما خواسته شود كه تست ورزش ECG (اي. سي. جي) را يا برروي تردميل و يا دوچرخهي ثابت انجام دهيد.
اين تست به پزشك شما كمك خواهد كرد كه متوجه شود براي شروع چه نوع فعاليتي براي شما مناسب است. اگر ديابت شما به خوبي با مصرف قرص و انسولين تحت كنترل باشد ممكن است در حين ورزش و يا پس از آن سطح قند خون شما به سرعت پايين بيايد. بنابراين خيلي ضروري است كه قند خون را قبل از شروع ورزش با دقت بررسي نماييد، چراكه ممكن است لازم باشد دوز دارو را تغيير دهيد. پزشك شما در اين مورد شما را راهنمايي خواهد كرد. لازم است كه همواره هنگام ورزش از كربوهيدراتهاي زود جذب همراه داشته باشيد. اين كربوهيدراتها مثل قرصهاي گلوكوزي و نوشيدنيهاي شيرين هنگام پايين رفتن سطح قد خون بسيار مفيد هستند.
· زماني كه هر نوع فعاليت بدني يا ورزش انجام ميدهيد، ابتدا و در دقايق اوليه به تدريج شروع كنيد و در پايان چند دقيقه حركات ورزشي آرام انجام دهيد.
· درصورتيكه احساس درد،كرخي، سرگيجه، تهوع و خستگي شديد داشتيد، فعاليت را متوقف نماييد.
· فعاليت خود را به تدريج انجام دهيد.
· در محيطهاي سرد و مرطوب و بادگير از لباسهاي گرم براي ورزش استفاده كنيد.
اگر از دخانيات استفاده ميكنيد آن را كنار بگذاريد.
استعمال دخانيات يكي از اصليترين عوامل ابتلا به بيماري گرفتگي عروق قلبي خصوصا در افراد جوان محسوب مي شود. استفاده از سيگارهاي معمولي به اندازهي كافي خطرناك است، اما استفاده از پيپ و سيگارهاي برگ باعث افزايش اين خطر خواهد شد. ترك كردن دخانيات مهمترين كاري است كه يك فرد سيگاري ميتواند انجام دهد.
پزشك، پرستار و يا داروساز ميتواند شما را در امر آشنايي با جايگزينان نيكوتين راهنمايي كند. آشنايي با روشهايي همچون آدامسهاي جويدني، مواد تزريقي و برچسبهاي پوستي و مواد دارويي همچون پاپروپيون (زيبان) و يا مراكز ترك اعتياد.
سطح كلسترول و تريگلسيريد خون خود را كنترل نماييد.
كلسترول و تريگلسيريد عناصر چربي هستند كه عمدتا در بدن ساخته ميشوند. كبد آنها را با استفاده از چربي اشباعشدهاي كه در مواد غذايي مصرفي ما موجود است، ميسازد.
كلسترول نقشي حياتي در كنترل نحوهي فعاليت سلولهاي بدن دارد ولي ميزان زياد كلسترول در بدن بسيار خطرناك است. دو مدل كلسترول وجود دارد.
· ليپوپروتئين كم چگالي- LDL يا كلسترول بد كه كلسترول را از كبد به نقاط ديگر بدن منتقل ميكند.
· ليپوپروتئين پرچگالي- HDL يا كلسترول خوب كه باقي ماندهي كلسترول را به كبد باز ميگرداند.
تريگلسيريد از چربي غذا وارد بدن ميشود. كالري كه از غذاخوردن حاصل ميشود به طور سريع مصرف نميشود. ابتدا تغيير شكل داده و به تريگلسيريد تبديل ميشود و سپس براي ذخيرهسازي به سلولهاي چربي ميرود.
چربي خون اسم عمومي تمام عناصر چرب خون است، خواه HDL باشد يا LDL يا تريگلسيريد.
اگر سطح هر دو عامل تريگلسيريد و كلسترول در خون شما بالا باشد خطر ابتلا به بيماري گرفتگي عروق در شما بالاتر خواهد بود. درصورتيكه سطح HDL در خون شما پايين باشد، اين خطر به ميزان قابل توجهي بالاتر خواهد رفت. متاسفانه اين شرايط در افرادي كه به ديابت نوع دو مبتلا هستند ديده ميشود.
اگر ديابت داريد بايد هدف خود را رسيدن به موارد زير قرار دهيد.
· كلسترول كلي را زير سطح 5 ميليمول در ليتر نگه داريد.
· سطح كلسترول LDL خون زير 3 ميلي مول بر ليتر باشد.
· ميزان HDL را در خون به بالاي يك ميلي مول بر ليتر برسانيد.
· سطح تريگلسيريد را تا حدود 3/2 ميلي مول بر ليتر پايين بياوريد.
يك رژيم غذايي مناسب و سالم ميتواند در كاهش سطح كلسترول خون، به شما كمك كند. براي اين كار از دستورالعملهاي زير استفاده نماييد.
· مصرف چربي اشباع شده را قطع كنيد و آن را با مقدار محدودي از روغنهاي اشباعنشده جايگزين نماييد. چربي اشباع شده اغلب در مواد غذايي همچون گوشت و لبنيات يافت ميشود. همچنين در روغن نارگيل و روغن خرما ميتوان چربي اشباع شده را يافت.
· ميزان كلي مصرف روغن و چربي را پايين بياوريد. ميتوانيد از ميزان غذاهاي چربي كه استفاده ميكنيد كم نماييد. براي مثال غذاهايي مانند چيپس، شيرينيها و بيسكوييتها را با غذاهاي سالمتر مانند انواع ميوه جايگزين نماييد. همينطور ميتوانيد مصرف غذاهاي چرب را با مصرف غذاهايي سرشار از نشاسته مانند نان، پاستا و برنج جايگزين نماييد.
· از ماهيهاي روغني مانند ماهي خالدار و قزلآلا استفاده كنيد. دوبار استفاده از ماهي در هفته سطح تريگلسيريد خون را تا ميزان قابل توجهي پايين خواهد آورد.
· فعاليت ورزشي مداوم نيز به بهبود سطح كلسترول در خون كمك خواهد كرد.
اگر به ديابت مبتلا هستيد احتمالا بايد از داروهاي استاتيني جهت كنترل سطح كلسترول استفاده كنيد و يا شايد استفاده از داروهاي فيبراته براي كنترل سطح تريگلسيريد لازم باشد.
كنترل فشار خون بالا
فشار خون بالا در افرادي كه مبتلا به ديابت هستند شايع است و ضرورياست كه آن را كنترل نمايند. درصورتي كه ديابت داريد هدف را بر اين قرار دهيد كه سطح فشار خون را كمتر از 130 بر 80 ميليمتر جيوه قرار دهيد و يا درصورتي كه كليههاي شما دراثر ديابت صدمه ديده است اين سطح را پايينتر بياوريد. برخی از افراد با کم کردن وزن فشار خون را کنترل می کنند. فعالیت بدنی خود را افزایش دهید و مصرف الکل و نمک را قطع کنید ، هر چند خیلی از افراد به استفاده از دارو هم نیاز ندارند.
وزن خود را کنترل کنید
در صورتیکه اضافه وزن دارید، کم کردن وزن به پایین آوردن سطح فشار خون کمک میکند . برای اینکه بفهمید که آیا اضافه وزن دارید یا خیر به مطالب موجود در سایت و یا ادامه همین مقاله مراجعه کنید.
(مقاله مربوط به bmi در اینجا لینک شود)
راه آسانتر دیگری که ببینید اضافه وزن دارید یا نه این است که به سادگی باریکترين قسمت کمر خود را اندازهگیری کنید. اگر مرد هستید اندازه شما باید کمتر از 94 سانتیمتر باشد و اگر خانم هستید این اندازه باید کمتر از 80 سانتیمتر باشد.
آیا در وزن سالم به سر میبرید ؟
از جدول استفاده کنید
برای کاهش وزن میزان چربی را در غذای خود کاهش دهید. از نوشیدنیها و غذاهای شیرین استفاده نکنید. سعی کنید خیلی سریع وزن کم نکنید. وزن کم کردن به صورت تدریجی و پیوسته خیلی تاثیرگذار است . افرادی که از برنامهی کاهش وزنی که بر اساس کم کردن وزن بین نیم تا یک کیلو در هفته قراردارند بسیار موفقتر بودهاند.
شگردهای روش زندگی:
میوه و سبزیجات:
استفاده از رژیم غذایی که از سبزیجات و میوههای زیادی در آن استفاده میشود، خطر ابتلا به بیماری عروق کرونر قلب را تا حدود زیادی پایین میآورد.
حداقل پنج وعده میوه و سبزی در روز مصرف نمائید. فرقی نمیکند که از میوه تازه استفاده میکنید یا یخ زده یا حتی کنسرو شده، چون شواهدی در دست نیست که نشان دهد دریافت ویتامین و مواد معدنی در این اشکال فرقی داشته باشد.
آرامش داشته باشد :
خیلی مهم است که یاد بگیرید چگونه به آرامش برسید. برخی از مردم به یوگا و ورزشهای دیگری از این دست روی آوردهاند. باید نسبت به شرایطی که در محیط کار یا منزل شما را به استرس میاندازد، آگاه شوید و باید دنبال راهی بگردید که از این شرایط دوری کنید. برای مثال میتوانید قدم بزنید ، از حمام گرفتنهای آرامشزا استفاده کنید . با دوستانتان ملاقات کنید و یا مطمئن شوید که زمانی از روز را به شخص خودتان اختصاص دادهاید.
روش های درمانی برای افرادی که هم دیابت دارند و هم از بیماری قلبی رنج می برند:
روشهای درمان کم و بیش شبیه روشهایی است که برای افراد بدون دیابت تجویز میشود و تفاوتهای جزئی وجود دارد .
داروهای منظم :
اگر بالای 50 سال سن دارید ، دیابت در شما تشخیص داده شده و عوامل خطرزای ایجاد بیماری قلبی در شما مشاهده شده، پزشک شما برای شما به طور روزانه 75 میلیگرم آسپرین تجویز خواهد کرد.
اگر دیابت دارید و فشار خون شما کمتر از 80/130 میلیمتر جیوه است ، باید داروهایی جهت کاهش سطح فشار خون مصرف کنید.
اگر تنگی نفس شما بدتر شد ، مشاور پزشکی شما ممکن است به شما آنژیوپلاستی کرونری و یا عمل پیوند عروق کرونر را توصیه کند. آنژیوپلاستی روش درمانی است که در آن عروق کرونر را گشاد میکنند. در عمل پیوند رگهای قلب (عروق کرونر) عروقی که دچار گرفتگی شدهاند در جریان یک عمل پیوند و یا گرافت (Graft) زده می شوند.
پزشك معالج شما در مورد اينكه كدام روش براي شما مناسب است تصميمگيري ميكند.
اگر دچار حملهي قلبي شديد:
بلافاصله بعد از حملهي قلبي، كنترل قند خون براي كم كردن آسيب و سرعت در بهبودي بسيار مهم است. اين مساله بدين معني است كه از روشهاي سابق در كنترل ديابت استفاده نكنيد.
تا چند ماه بعد از وقوع حملهي قلبي كنترل قند خون بسيار با اهميت است. ممكن است نياز شود تغييراتي در داروهايي كه استفاده ميكنيد اعمال كنيد. براي مثال ممكن است كه از انسولين استفاده كنيد.
كنترل دورهاي
اگر مبتلا به ديابت هستيد، بايد هر سال آزمايشاتي جهت اطمينان از عدم گسترش بيماريهاي جانبي ديابت همانند بيماري گرفتگي عروق كرونر قلبي انجام دهيد.
در طي اين آزمايشات همانند آزمايشاتي كه پزشكتان براي كنترل ديابت شما انجام ميدهد، بايد فشار خون، وزن بدن و سلامت گردش خون مورد كنترل قرار گيرد. پزشكتان سوابق كنترل قند خون و همچنين سوابق سطح كلسترول و تريگلسيريد را بررسي خواهد كرد. اين آزمايشات به پزشك شما جهت اخذ تصميم در مورد ادامهي روند تجويز داروها، رژيم غذايي و ورزشهايي كه به شما توصيه كرده كمك خواهد كرد. ممكن است جواب اين آزمايشات به تغيير موارد فوق بيانجامد.
علاوه بر كنترل دورهاي نياز به چك_آپهاي گاه به گاه نيز ميباشد تا ميزان اثربخش بودن روشهاي كنترلي ديابت بررسي شود.
هنگامي كه شخصي دچار حملهي قلبي يا گرفتگي عروق شد چه كارهايي انجام دهيم؟
به طور ايدهآل هر شخصي بايد بداند كه هنگام بروز حملهي قلبي چه كاري بايد انجام دهد. از هر چهار مورد حملهي قلبي سه مورد آن زماني روي ميدهد كه شخص با مركز پزشكي فاصله داشته و يا شخصي جهت كمك به وي در دسترس نيست.
اگر در اطراف شخصي هستيد كه نزديك به حملهي قلبي است:
1- خيلي سريع كمك بخواهيد. 2- شخص را به پشت و در حالتي كاملا راحت بخوابانيد. 3- با فوريتهاي پزشكي يا آمبولانس تماس بگيريد. اگر به نظر رسيد كه شخص از حال رفته:
· خيلي با احتياط جلو برويد تا ببينيد شخص هوشيار است يا خير، او را تكان دهيد و با صداي بلند از او بپرسيد كه آيا حالش خوب است يا خير؟
· اگر جوابي نداد، كمك بخواهيد.
· بايد شرايط را تحت كنترل بگيريد و موقعيت فيزيكي محل را آماده كنيد و A.B.C را فراموش نكنيد.
A مسير هوا ( Airway )
مسير عبور هواي شخص را با عقب بردن سر و بالا كشيدن چانهي او باز كنيد.
B تنفس (Breathing)
كنترل كنيد:
نگاه كنيد، گوش فرآ دهيد و نشانههاي تنفس را احساس كنيد. اين كنترل را براي 10 ثانيه انجام دهيد.
عمل كنيد: تنفس حياتي
اگر شخص در هوشياري نبود و تنفس نداشت با فوريتهاي پزشكي تماس بگيريد.
سر شخص را روی زمین و صورتش را به سمت بالا نگه داريد. مسير تنفس را باز كنيد و دو مرحله از تنفس خود را در شخص بدميد. به اين عمل تنفس حياتي اتلاق ميشود.
پره هاي بيني شخص را با دو انگشت خود بسته نگاه داريد و در درون دهان شخص فوت كنيد. مطمئن شويد كه هيچ هوايي از بيني و دهان خارج نميشود و اينكه اين كار باعث بالا و پايين رفتن قفسهي سينه ميشود.
C گردش خون (Circulation)
كنترل كنيد:
دنبال نشانههاي گردش خون باشيد. اين بدان معناست كه دنبال نشانه هايي مانند تنفس معمولي، سرفه و يا حركت بگرديد. اين كنترل را بيشتر از 10 ثانيه انجام ندهيد.
عمل كنيد: فشار بر روي قفسهي سينه
اگر هيچكدام از نشانههاي بالا را نيافتيد، و يا اينكه مطمئن نبوديد شروع به فشار برروي قفسهي سينه كنيد.
محل جناق سينه را پيدا كنيد و حدود دو انگشت بالاتر از اين محل را اندازهگيري كنيد. دست خود را از محل اتصال دست به مچ برروي اين نقطه قرار دهيد و دست ديگرتان را روي آن بگذاريد. به صورت قدرتي و آرام 15 بار به سمت پايين فشار وارد نماييد. اين عمل را در مقياس 100 در دقيقه انجام دهيد كه تندتر از يك ثانيه محسوب ميشود.
دوبار ديگر عمل تنفس مصنوعي را انجام دهيد و 15 بار ديگر فشار برروي قفسهي سينه را تكرار كنيد.
نتيجه اين خواهد بود كه يا شخص نشانههاي حياتي از خود نشان ميدهد يا اينكه نيروي كمكی حرفهاي از راه ميرسد و يا اينكه مجبور ميشويد كه دست از كار بكشيد.
بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی پیامبران درزمینی به مساحت 27000 مترمربع با زیر بنای 33000مترمربع درسال 1368 هجری شمسی پی ریزی گردید و در سال 1379 هجری شمسی مورد بهره…
MORE