نوشته شده توسط دکتر رضایی
برخي مواقع افراد دچار مشكلات واقعا جديای در قلب خود و رگهايي كه به قلب ميروند می شوند.
در عمل پيوند عروق كرونري يا CABG، رگهاي مسدود شده دور زده ميشوند و رگهاي جديد جايگزين آنها ميگردند، تا فرآيند گردش خون بهبود پيدا كند و از بروز مشكلات جديتر براي قلب جلوگيري شود. با وجود اینکه پزشك معالج شما عمل پيوند عروق كرونري را به شما توصيه ميكند ولي در هر حال تصميم گيرندهي نهايي خود شما هستيد. اين مقاله به شما كمك خواهد كرد كه از مزايايي كه اين عمل براي شما به همراه دارد آگاه شويد.
تشريح
عضلهي قلب بدون شك ضروريترين قسمت بدن است. وظيفهي اصلي آن پمپاژ خون به ششها و نقاط ديگر بدن است. تا زماني كه بافت قلب زنده باشد، مانند بقيهي اعضاي بدن به خون نياز دارد. بنابراين قلب توسط تعداد زيادي رگ خون را براي خودش هم پمپ ميكند. اين رگها به عروق كرونري قلبي شهرت دارند.
نشانههاي بيماري و دلايل آنها
رسوبات كلسترول در عروق كرونر انباشته ميشود و باعث ايجاد جرم يا پلاك در سطح داخلي عروق شده و مسير عبور خون را باريك ميكند. عروق باريك شده اجازهي عبور خون به طور كامل را نميدهد، اين مساله باعث ميشود كه گردش خون كاهش پيدا كند و ممكن است سبب ايجاد سكتهي قلبي گردد.
حملهي قلبي سبب ميشود كه قسمتي از عضلهي قلب از بين برود و اين مساله باعث ميشود كه فرآيند پمپاژ خون با قدرت كافي انجام نشود. مسالهي خطرناك همين است كه ممكن است منجر به مرگ شود.
درمانهاي جايگزين
استفاده از رژيم غذايي سالم و داروهايي كه سطح كلسترول خون را پايين بياورند، باعث كند شدن روند گرفتگي عروق ميشود. ورزش كردن و كاهش وزن تحت نظارت پزشك، به قويتر شدن عضلهي قلبتان كمك خواهد كرد.
ترك كردن سيگار براي محافظت از قلب شما موضوعي حياتي است كه احتمال بروز مشكلات قلبي را در آينده كاهش خواهد داد. (برای اطلاعات بیشتر مطلب "دخانیات و ترک آن" را ملاحظه کنید.)
اگر قبلا حملهي قلبي داشتهايد، داروهايي وجود دارد كه سطح فشار خون را پايين ميآورند و ضربان قلب را تنظيم ميكنند. و احتمال بروز يك سكتهي ديگر را در شما كاهش ميدهند.
آنژيوپلاستي يا بازكردن رگهاي مسدود شده توسط بالن در برخي از مواقع باعث بهبود عبور خون خواهد شد. عمل پيوند عروق كرونري زماني انجام ميگيرد كه هيچ يك از موارد بالا براي بهبود شرايط موثر نباشد.
دو روش براي عمل پيوند عروق كرونري وجود دارد. عمل از طريق شكافتن وسط سينه انجام ميشود، در روش اول از دستگاهي كه به پمپ معروف است و به عنوان عامل حذف كنندهي قلب و شش به كار ميرود و روش دوم بدون اين دستگاه انجام ميشود و به اصطلاح بدون پمپ نامگذاري شده است.
در ادامه به خلاصهاي از چگونگي اين عمل جراحي و شرايط لازم براي استفاده از ماشين دور زننده قلب و شش اشاره خواهيم كرد.
فرآْيند
اين عمل در بيهوشي كامل انجام ميگيرد و همانند اين است كه شما در خواب هستيد. بعد از آن جراح شما سينهي شما را از ناحيهي مياني شكاف ميدهد. استخوان سينه هم از وسط باز ميشود تا جراح بتواند به قلب شما راه پيدا كند. در اين هنگام لولههاي مخصوص به بزرگترين رگهاي بدن كه به قلب نزديك هستند متصل ميشوند.
پس از اين خون به سمت دستگاه بايپس (Bypass) قلب و ريه تغيير مسير ميدهد. اين دستگاه خون را به سمت اعضاي بدن پمپ ميكند و فرآيند تامين اكسيژن آن را انجام ميدهد. دستگاه فعاليت قلب و ريه را در طي عمل به عهده ميگيرد.
بعد از اين مرحله قلب با استفاده از روشهايي شيميايي از كار ميایستد تا جراح بتواند عمليات مورد نظر را شروع كند.
در طي اين زمان، خون به طور متناوب در بدن گردش دارد و مرتب از اكسيژن تامين ميشود. رگهاي مورد استفاده در اين عمل از رگهاي پا يا از رگهايي كه در ديوارهي سينه و يا بازو وجود دارد، تامين ميگردد.
زماني كه رگهاي خوني جديد متصل شدند، خون گردش بهتري نسبت به زمان گردش از ميان رگهاي مسدود شده خواهد داشت.
فرآيندي كه در طي آن از اعضاي ديگر بدن رگ گرفته ميشود و آن را به جاي ديگري متصل ميكنند، عمل پيوند گفته ميشود.
تصميمگيري در مورد اينكه چه نوع پيوندي بايد انجام پذيرد به اين بستگي دارد كه چه تعداد از عروق نياز به جايگزيني دارد و اينكه كيفيت عروق خوني شما چگونه است.
درصورتيكه تصميم گرفته شود از سياهرگ استفاده شود، معمولا آن را از پا و در طي شكافهاي چندگانه برداشته ميشود. در صورت استفاده از سرخرگ، رگهاي مورد نياز از همان محل شكاف قفسهي سينه و از ديوارهي داخلي آن دريافت ميكنند. شريان راديال هم ممكن است به عنوان عضو پيوندي مورد استفاده قرار گيرد.
بعد از اينكه عمل پيوند تكميل شد، جراح دوباره قلب را بكار مياندازد . به خون اجازه ميدهد كه دوباره وارد قلب شود. سيمهايي براي ايجاد شوك به سطح قلب متصل ميشوند. در موارد خيلي نادر اين شوك براي راهاندازي مجدد و يا كنترل ضربان قلب به كار ميرود. ادامهي اين سيمها به خارج از پوست منتقل ميشوند و به دستگاهي به نام Pacer يا ضربانساز متصل ميشوند. اين دستگاه به صورت موقتي كارگذاشته ميشود و بعد از چند روز سيمها از بدن بيرون كشيده ميشوند.
بعد از اينكه قلب مجددا شروع به كار كرد، استخوانهاي قفسهي سينه به جاي خود بازگردانده ميشود و شكافهاي ايجاد شده بر روي سينه و پا ( در صورت وجود) بسته ميشوند.
خطرات و پيچيدگيها:
اين عمل جراحي بسيار مطمئن است. هرچند خطرات و پيچيدگيهايي هم وجود دارد. اين اتفاقات شايع نيست ولي امكان دارد اتفاق بيافتد. لازم است از احتمال وقوع اين خطرات آگاه باشيد. با آگاهي از اين موارد ميتوانيد براي جلوگيري از اين مخاطرات به پزشك خود كمك كنيد. بسياري از اين موارد به بيهوشي و عمل جراحي مربوط ميشوند.
از جمله خطراتي كه ممکن است در ارتباط با بيهوشي و دستگاه گردش خون طي عمل اتفاق بيافتد ميتوان به ضربان قلب غير عادي كه به آريتمي معروف است، التهاب ريه، از كارافتادگي كليهها، ايجاد شدن لختهي خون در پاها، سكته و مرگ اشاره كرد.
اين موارد با جزييات كامل توسط پزشك هوشبري و يا پرستار مربوطه با شما مطرح خواهد شد.
ممكن است كه لختهي خون در پاها ايجاد شود. احتمال بوجود آمدن اين مشكل معمولا بعد از چند روز از سپري شدن عمل وجود دارد. اين لختههاي خون ممكن است از محل خود در پاها جدا شده و به سمت ريهها حركت كند و باعث ايجد تنگي نفس، درد قفسهي سينه و حتي مرگ شود.
برخي مواقع تنگي نفس ممكن است بدون هيچگونه اخطاري ظاهر شود. بسيار با اهميت است كه پزشك خود را در جريان وقوع هر نوع ازين علائم قرار دهيد. درصورتي كه بعد از سپري شدن مدت كوتاهي از عمل از بستر خارج شويد، احتمال ايجاد لختهي خون را در پاها كاهش خواهيد داد.
برخي از عوارضي كه در هر جراحياي امكان دارد اتفاق بيافتد، عفونت داخلي و يا محدود به سطح پوست است. عفونت ميتواند شكاف جراحي مربوط به قفسهي سينه و يا پاها را درگير كند. مهم است كه اطلاعاتي در مورد آنها داشته باشيد.
ممكن است عمل جايگزيني انسداد موفقيتآميز نبوده باشد. حتي وقتي كه انسداد دور زده شود، ممكن است خود رگ پيوندي دچار گرفتگي شود، اما مورد بسيار به ندرت اتفاق ميافتد. اين مساله مي تواند در طي عمل، مدت كوتاهي بعد از آن و يا در زماني خيلي طولانيتر بعد از عمل اتفاق بيافتد و منجر به حملهي قلبي گردد. در موارد واقعا خيلي استثنايي ممكن است قلب به طور مجدد راهاندازي نشود و مرگ در همان اتاق عمل اتفاق بيافتد.
آريتمي قلبي يا ضربان نامنظم قلب ممكن است بعد از عمل اتفاق بيافتد. اين مورد را ميتوان با دارو كنترل كرد و معمولا موقتي است. خيلي به ندرت اين مساله ميتواند تبديل به يك مشكل دائمي شود و شخص براي تمام عمر به مصرف دارو نياز داشته باشد.
برداشتن سياهرگ از پا ممكن است سبب ايجاد ورم يا خارش در پاها شود. ممكن است مجبور به استفاده از جورابهاي مخصوص براي كاهش اين ورمها شويد. احتمال آسيب ديدن اعصاب پا وجود دارد كه ميتواند باعث كاهش حساسيت و ايجاد خوابرفتگي در پاي تحت عمل قرار گرفته شود.
درد مزمن در ناحيهي سينه عارضهي شايعي نيست اما احتمال وقوع آن وجود دارد. كاتتر قرار داده شده در رگهاي خوني مختلف ممكن است در موارد خيلي نادر سبب آسيب ديدن آنها شود.
بعد از عمل:
زماني كه عمل به پايان رسيد، شما را به بخش مراقبتهاي ويژه يا ICU منتقل ميكنند. معمولا زماني كه به ICU منتقل ميشويد، هنوز در بيهوشي به سر مي بريد و دستگاه تنفس مصنوعي به شما متصل است. در ساعتهاي بعدي شما را به هوش ميآورند و سرانجام دستگاه تنفس مصنوعي از شما جدا ميشود.
زماني كه به دستگاه تنفس مصنوعي متصل هستيد امكان صحبت كردن نخواهيد داشت و از شما در شرايط بسيار راحتي نگهداري ميشود.
به محض اينكه شرايط شما پايدار شد و دستگاه تنفس مصنوعي از شما جدا شد،به بخش عادي منتقل خواهيد شد و دوران نقاهت بعد از عمل ادامه پيدا ميكند.
از زماني كه توانستيد در تخت جابجا شويد محلهاي بخيهخورده دردناك و ناراحتكننده خواهد بود. اين احساس زماني كه غلت ميزنيد و يا سرفه ميكنيد بيشتر خواهد شد. بيني و دهان شما ممكن است به علت كارگذاشتهشدن لولههاي تنفسي و تغذيهاي جراحت بردارد. دواهاي مخصوصي به شكل لوزنج و اسپري ميتواند در كاهش اين ناراحتي به شما كمك كند.
لولهي نرم و پلاستيكياي به نام فولي (FOLEY) در طي عمل درون مثانهي شما كارگذاشته ميشود. ممكن است اين لوله احساس فشار را در مثانهي شما ايجاد كند و احساس كنيد که نياز به دستشويي داريد. بعد از يك يا دو روز بعد از عمل هنگامي كه لوله برداشته شد ممكن است در چند بار اول، هنگام ادرار كردن سوزشي را احساس كنيد.
زماني كه فعاليت بيشتري را در دوران نقاهت خود برعهده بگيريد متوجه خواهيد شد كه محلهاي بخيه شده به صورت زخم درآمده در امتداد آن حس خارش و كرخي وجود دارد. ممكن است در ناحيهي جراحي شده كبودي و يا قرمزي خفيفي مشاهده نماييد. اينها جزيي از مراحل درمان هستند و به مرور زمان برطرف خواهند شد.
ممكن است مچ دست شما هم كبود و زخم شده باشد. اين مساله به دليل اتصال دستگاه كنترل فشار خون در طي عمل است. اين مورد هم با گذشت زمان بهبود خواهد يافت.
زماني كه به قفسهي سينهي خود نگاه ميكنيد دو سيم كوچك ( سيمهاي مربوط به ضربانساز) را خواهيد ديد. اين سيمها در دوطرف بريدگي عمل شما و دقيقا زير قفسهي سينه قرار گرفتهاند. اين سيمها ممكن است به دستگاه ضربان ساز متصل باشند تا در هنگام لزوم به ضربان قلب شما نظم ببخشند. شما وجود سيمهاي متصل به قلب را احساس نخواهيد كرد هرچند وجود چسبهايي كه سيمها را در سر جاي خود ثابت نگه ميدارد را ميتوانيد حس كنيد. اين وسايل قبل از ترك بيمارستان از شما جدا خواهد شد.
عضلات شما ممكن است احساس ضعف و ناخوشي را مدتي بعد از عمل به شما القاء كند اما اين مورد هم با گذر زمان برطرف خواهد شد.
پزشك شما ممكن است يك برنامهي ورزشي براي بازگشت تدريجي به زندگي و فعاليتهاي عادي بدهد.
براي كاهش خطر ايجاد انسداد مجدد در رگها:
· بايد از استعمال دخانيات خودداري نماييد.
· تغذيهي سالم داشته باشيد.
· وزن اضافي خود را كاهش دهيد.
· به صورت منظم ورزش كنيد البته طبق توصيهي پزشك.
خلاصهي مطلب:
رسوبات كلسترول، عروق كرونري قلب را مسدود ميكنند. اگر اين اتفاق بيافتد و روشهاي درماني ديگر اثرگذار نباشد، عمل پيوند عروق كرونري قلب براي جلوگيري از حملهي قلبي يا مشكلات احتمالي ديگر غيرقابل اجتناب خواهد بود.
عمل پيوند عروق كرونري قلب شامل دريافت رگهاي مورد نياز از قسمتهاي ديگر بدن و پيوند زدن آنها به عروق كرونري است. اين پيوند رگهاي مسدود شده را دور ميزند و رساندن خون به عضلهي قلب را بهبود ميبخشد.
حتما در صورت بروز مشكلاتي از قبيل: درد در ناحيهي سينه، تنگي نفس، ضعف، ورم، عفونت و تب با پزشك خود تماس بگيريد. به خاطر داشته باشيد در صورت مشاهدهي هرگونه بينظمي در ضربان قلب حتما پزشك خود را در جريان قرار دهيد.
عمل پيوند عروق كرونري قلب نسبتا امنيت دارد. خطرات و پيچيدگيهايي وجود دارد اما به ندرت اتفاق ميافتند. آگاهي از وجود آنها باعث ميشود كه در صورت وقوع، شناسايي شده و كارهاي لازم براي برطرف نمودن آنها انجام شود.
خبرخوان
سلام آقای دکتر خسته نباشید ، آدم خوب حتما لازم نیست نماز خوان و مومن باشه که بگن آدم خوبی هست این کار شما خیلی ارزنده بود اجرتان با خدا انشا الله عمرتان با عزت قلبتان پر از شادی(نقل قول)
بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی پیامبران درزمینی به مساحت 27000 مترمربع با زیر بنای 33000مترمربع درسال 1368 هجری شمسی پی ریزی گردید و در سال 1379 هجری شمسی مورد بهره…
MORE
