نوشته شده توسط دکتر رضایی
دوپامین Dopamine HCI
Dopastat . Intropin
مصرف در حاملگی: C
گروه دارویی – درمانی: سپاتومیمتیک – اینوبروپیک قلبی، تنگ کننده عروق
اشکال دارویی: Inj:200mg/5mL
فارماکوکینتیک - دینامیک،مکانیسم اثر
دوپامین داروی سمپاتومیمتیک با آثار محرک قلبی و وازپرسوری است. دوپامین با تحریک گیرنده های 1 ß پس سیناپسی درمیوکارد موجب بروز آثار کرونوتروپیک و اینوتروپیک مثبت است. دوپامین با تحریک گیرنده های dopamine-1 موجود بر روی عضلات صاف عروق و کلیه ها موجب افزایش خروج سدیم می شود.
دوپامین با تحریک گیرنده های α و 2 αموجب انقباض عروق عضلات صاف می شود.
این آثار فارماکولوژیک وابسته به دوز بوده و با تغییر سرعت انفوزیون دوپامین، گیرنده های متفاوت تحریک می شود.
در دوزهای پائین mcg/Kg/min 0.5-3 دارو غالباً برگیرنده های دوپامینرژیک اثر می کند و موجب گشاد شدن عروق کلیوی، کرونری، مزانتریک و شبکۀ عروقی داخل مغزی می شود. گشادی عروق کلیوی موجب افزایش جریان خون کلیوی، افزایش سرعت فیلتراسیون گلومرولی و افزایش جریان ادرار و دفع سدیم می شود.
در دوزهای پایین تا مبه وسیلۀ mcg/Kg/min) (2-10 گیرنده های 1 ßتحریک می شوند و موجب بروز آثار اینوتروپیک مثبت روی میوکارد و افزایش برون ده قلبی شده، جریان کلیوی و مصرف اکسیژن میوکارد اغلب افزایش می یابد.
در دوزهای بالاتر از mcg/Kg/min 10و بالاتر، اغلب گیرنده های α- آدرژیک تحریک شده و موجب افزایش مقاومت عروق محیطی و انقباض عروق کلیوی می شود. فشار خون سیستولی و دیاستولی در نتیجه افزایش برون ده قلبی و مقاومت محیطی افزایش می یابند. دوپامین در بدن به طور گسترده توزیع می شود از BBB به مقدار کمی عبور می کند.
در حدود 25 درصد دوزدارو در وزیکول های ترشحی عصبی مخصوص وارد شده و پس از هیدروکسیلاسیون به نوراپی نفرین تبدیل می شود. دوپامین در کبد، کلیه و پلاسما به وسیلۀ MAO و COMT متابولیزه می شود و تشکیل متابولیت های غیر فعال می دهد. نیمه عمر دارو در بزرگسالان در حدود 2 دقیقه و نیمه عمر دفع آن در حدود 9 دقیقه است. زمان شروع اثر دارو حدود 5 دقیقه است. طول مدت اثر دارو کمتر از 10 دقیقه است. 80 درصد دوز دارو به صورت متابولیت ها و مقدار کمی به صورت داروی تغییر نیافته در ظرف 24 ساعت از طریق ادرار دفع می شود.
مصرف بر حسب اندیکاسیون
نوزادان ، کودکان، بزرگسالان:
این دارو در دوزهای پایین (mcg/Kg/min10-5/2) آثار دوپامینرژیک قوی( و به تبع آن بهتر کردن پرفیوژن کلیه و روده) و در دوزهای بالا (mcg/Kg/min50-20) آثار تحریکی روی قلب و عروق از طریق جلوگیری α آدرژنیک دارد که موجب تنگ کردن عروق محیطی و سایر عروق و افزایش برون ده قلبی می شود. ازاین رو بر حسب نیاز بیمار دوزاژ آن از mcg/Kg/min 5/0 تا حداکثر mcg/Kg/min 50 قابل تنظیم است. البته میزان دوز ذکر شده در کتاب های مختلف دقیقاً مشابه یکدیگر نیست. در دوزهای زیر mcg/Kg/min 5(به ویژه mcg/Kg/min 2) آثار دوپامینرژیک قوی تر است.
و هرچه بالاتر می رود از میزان آثار دوپامینرژیک کم می شود و برآثار وازوپرسوری و اینوتروپی آن افزون می شود. دوز mcg/Kg/min20-10بیشترین اثر را روی گیرنده ها یß آدرنرژِیک دارد و سبب افزایش ضربان قلب، قدرت انقباضی و برون ده قلبی و برون ده ادراری بیمار انجام می گیرد.
مصارف جانبی :
موارد منع مصرف و احتیاط
دوپامین برای بیماران مبتلا به تاکی آرتیمی درمان نشده، فئوکروموسیتوما یا فیبریلاسیون بطنی منع مصرف دارد.
برای مبتلایان یه بیماری های انسدادی عروق، در موارد سرمازدگی، آمبولی شریانی، اندآرتریت دیابتی و همچنین طی دوره بارداری و همچنین برای بیماران دریافت دارنده MAOI با احتیاط تجویز شود.
بی خطر بودن مصرف دارو طی دوره شیردهی و برای کودکان ثابت نشده است. در مبتلایان به بیماری های انسدادی عروق (تصلب شرایین، آمبولی شریانی، پدیده دینود، سرمازدگی، اندآرتریت در نتیجه دیابت و بیماری برگر (Berger) مراقب هرنوع تغییر رنگ یا دمای پوست انگشتان باشید. کاهش سرعت انفوزیون یا قطع موقت آن باعث برگشت رنگ و دمای پوست به حالت طبیعی خواهد شد.
تداخلات مهم
دارویی:
عوارض جانبی
مقادیر بالای دارو ممکن است باعث اتساع مردمک و آرتیمی بطنی شود. مصرف مقادیر کم دوپامین در مبتلایان به بیماری های انسداد شریان ها یا مصرف طولانی مدت مقادیر زیاد آن در سایر بیماران ممکن است باعث گانگرن شود. دریک مورد نیز تجویز این دارو به یک نوزاد تازه به دنیا آمده باعث بروز گانگرن شد.
مصرف در بارداری و شیردهی
طبق مطالعات انجام گرفته در جانوران این دارو تراتوژن نیست. اما مطالعات کافی در انسان صورت نگرفته است و مشخص نشده است آیا دوپامین از جفت عبور می کند یا خیر. با این وصف در صورتی که منافع آن بیش از مضار احتمالی اش باشد، می توان طی دوره بارداری تجویز کرد.
معلوم نیست دوپامین در شیر مادر وارد می شود یا خیر. در صورت تجویز طی دوره شیردهی احتیاط شود.
مسمومیت و درمان
اصلی ترین علامت مصرف بیش از اندازه دوپامین افزایش بیش از اندازه فشار خون است.
جهت درمان سرعت انفوزیون را کاهش دهید یا موقتاً مصرف دارو را قطع کنید. از آنجایی که طول اثر دارو کوتاه است ، معمولاً نیازی به اقدامات دیگر نیست. به هر حال، در صورتی که این کار به تنهایی کافی نباشد می توان از یک مسدد کوتاه اثر گیرنده های آلقا (فنتولامین) استفاده کرد.
توجهات پزشکی - پرستاری
آموزش بیمار – خانواده
1) درصورتی که در محل تزریق احساس ناراحتی کردید، بی درنگ به پزشک یا پرستار خود اطلاع دهید.
شرایط نگهداری
در دمای c 30-15 نگهداری شده و از یخ زدگی محافظت شود.
بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی پیامبران درزمینی به مساحت 27000 مترمربع با زیر بنای 33000مترمربع درسال 1368 هجری شمسی پی ریزی گردید و در سال 1379 هجری شمسی مورد بهره…
MORE
