پایگاه جامع اطلاع رسانی و آموزشی قلب و عروق مد کام وب

نوشته شده توسط دکتر رضایی

دیگوکسین Digoxin

Lanacrist. Lanoxicap. Lanoxine. Novodigal

مصرف در حاملگی :C

گروه دارویی – درمانی : گلیکوزید دیژیتالیس – ضد آریتمی ، اینوتروپیک

اشکال دارویی:

Elixir (60mL): 0.05 mg/mL

Inj: 0.25 mg/ml (2ml)

Oral Drops: 0.5 mg/ml

Tab: 0.25mg

مصرف بر حسب اندیکاسیون

نکته : دوز دژیتالیزاسیون وریدی 20 درصد کمتر از دوز خوارکی است . تزریق IM نه تنها مزیتی بر تزریق IV ندارد بلکه سبب ایجاد درد شدیدی در محل تزریق می شود . بنابر این تزریق IV ارجح تر است . محلول تزریقی را می توانید رقیق نشده یا رقیق شده با حجمی حداقل 4 برابر حجم دارو و با استفاده از محلول آب مقطر ، کلرید سدیم 9/0 درصد دکستروز 5 درصد یا رینگر لاکتات تجویز کنید . حداقل طول مدت تزریق 5 دقیقه است . در صورتی که حجم مایع رقیق کننده کمتر از مقدار ذکر شده باشد ممکن است دیگوکسین در داخل محلول رسوب کند محلول رقیق شده را باید بی درنگ بعد از آماده شدن تزریق کنید .

نارسایی احتقانی قلب ( CHF ) و تاکی آریتمی های فوق بطنی

• بزرگسالان

دژیتالیزاسیون سریع : میزان حداکثر ذخیره ی دیگوکسین در بدن Peak body stores of Digoxin باید به meg/kg 12 – 8 برسد تا تاثیر درمانی آن ایجاد شود دوز های بالاتر ( meg/kg 15 – 10) اغلب جهت کنترل ضربان بطنی در بیمارانی که دچار فلوتر یا فیبریلاسیون دهلیزی هستند مورد نیاز است . در نارسایی کلیه از دوز پایین تری (meg/kg 10 – 6 ) استفاده می شود .

دوز Loading را بر اساس میزان پیشنهادی حداکثر ذخیره دیگوکسین در بدن تعیین کرده و در چند قسمت از طریق IV یا خوراکی تجویز کنید به طوری که روز اول نصف دوز توتال باشد و دوز های بعدی را که معمولاً یک چهارم دوز توتال هستند به فاصله ی 8 – 6 ساعت تجویز نمایید .

در صورت استفاده از روش تزریق IV در بیماری که قبلاً ( طی دو هفته گذشته ) دیژیتالیزه نشــــــــــــــده است ، تک دوز اولیه به میزان  IV mg 0/6 – 0/4 تزریق می شود . اثر ناشی از این دوز 30 – 5 دقیقه بعد شروع شده و طی 4 -1 ساعت به حداکثر خود می رسد . در بیمار 70 کیلوگرمی برای رسیدن به میزان حداکثر دارو در بدن ( meg/kg 15 – 8 ) معمولاً لازم است mg 11 – 0/6 در 24 ساعت اول تزریق شود .

در صورتی که دیژیتالیزاسیون از طریق داروی خوراکی انجام می شود ، دوز اولیه خوراکی 75/0 – 5/0 میلی گرم از دیگوکسین است . اثر قابل بررسی دارو بعد از تجویز این دوز معمولاً طی 2 – 5/0ساعت شروع شده و طی 6 – 2 ساعت به حداکثر می رسد . در فرد 70 کیلوگرمی برای رسیدن به میزان حداکثر ذخیره ی دارو در بدن (meg/kg 15 – 8 ) معمولا 25/1 – 75/0 میلی گرم دیگو کسین در 24 ساعت اول باید تجویز شود .

توجه : کلیرانس کراتینین بر اساس وزن بدن معدل 70 کیلوگرم یا 73/1 متر مربع سطح بدن تصحیح می شود .

برای تجویز دوز نگه دارنده می توانید از جدول دوز نگه دارنده محاسبه شده دیگو کسین برای وزن های مختلف که در جدول آمده است استفاده کنید .

دژیتالیزاسیون تدریجی با استفاده از دوز نگه دارنده : در این روش روزانه به اندازه ی دوز نگه دارنده محاسبه شده برای هر فرد ، دیگوکسین تجویز می شود و بعد از گذشت زمانی به میزان 5 برابر نیمه عمر دیگو کسین ، دست یابی به سطح سرمی ثابت درمانی دارو صورت می گیرد این مدت در فردی که کلیه ی نرمال دارد هفت روز است و به طور کلی بر اساس وضعیت کلیه بیمار بین یک هفته تا سه هفته متغییر است بعد از گذشت این مدت سطح سرمی دارو اندازه گیری می شود .

توجه : همیشه نمومه گیری خون برای اندازه گیری سطح سرمی دیگوکسین باید حداقل 6 تا 8 ساعت بعد از آخرین دوز دریافت شده انجام گیرد تا تعادل بین بافت و سرم ایجاد شده باشد .

توجه : در افراد پیر با توجه به کاهش عملکرد کلیه ، دوز دیگوکسین کاهش داده می شود .

• کودکان : دیژیتالیزاسیون سریع وریدی یا خوراکی به روش بزرگسالان و با توجه به دوز تعیین شده متناسب سن با بیمار انجام می شود و برای انجام دژیتالیزاسیون تدریجی نیز همانند بزرگسالان و با استفاده از دوز محاسبه شده برای درمان نگه دارنده اقدام می شود . بعد از انجام دیژیتالیزاسیون ، درمان نگه دارنده بر طبق دوزاژ جدول روز به رو تجویز می شود .

دوزاژ دیگو کسین در کودکان بر اساس کتاب Nelson به قرار زیر است :

نوزادان : meg/kg 30 دوز بار گیری و سپس meg/kg 10 – 5 در روز نگه دارنده

یک ماه تا دو سال : meg/kg 30 دوز بارگیری و سپس meg/kg 15 – 10 در روز دوز نگه دارنده

10-2 سال : meg/kg 30 دوز بارگیری و سپس meg/kg 10 – 5 در روز دوز نگه دارنده .

بالای 10 سال : meg/kg 10 دوز بارگیری و سپس meg/kg 5 – 2 در روز دوز نگه دارند .

توجه : در صورتی که کلیرانس کراتینین 50 – 10 سی سی در دقیقه باشد ، دوز دارو را تا 75 – 25 درصد کاهش دهید و در کلیرانس کراتینین < 10 سی سی در دقیقه دوز دارو را به 25 – 10 درصد دوز معمول برسانید .

توجه : در کودکان < 10 سال دوز نگه دارنده را جدا گانه در دو دوز روزانه تجویز کنید و در کودکان بالای ده سال دوز نگه دارنده یک بار در روز تجویز می شود .

دوز دژیتالیزاسیون و نگه دارنده کودکان بر حسب وزن بدون چربی بدن در صورت عملکرد طبیعی کلیه

1- دوز وریدی دیژیتالیزاسیون 80% دوز خوراکی

موارد منع مصرف و احتیاط

این دارو در صورت وجود علایم مسمومیت با گلیکوزیت های قلبی ، وجود فیبریلاسیون بطنی ، تاکی کاردی بطنی ( به جز در حالتی که این مشکل ناشی از نارسایی قلبی باشد ) ، حساسیت به دارو ، بیماری قلبی بری بری ، سندرم سینوس کاروتید حساس hypersensitive carotid sinus syndrom در سندرم ولف – پارکینسون – وایت یا سایر اشکالات در سیستم هدایتی قلب ، به ویژه در صورتی که با فیبریلاسیون دهلیزی همراه باشد ، منع مصرف دارد .

دیگوکسین به طور کلی در کاردیومیوپاتی انسدادی و هیپرتروفیک hypertrophic obstructive cardiomyopathy مگر در حالتی که همراه با نارسایی شدید قلبی باشد منع مصرف دارد .

لازم است دیگو کسین در سالمندان ، مبتلایان به حمله حاد قلبی ، انسداد ناقص AV ، برادی کاردی سینوسی ، انقباضات زود رس بطنی ( PVCs ) ، پریکاردیت فشارنده مزمن ، نارسایی کلیوی ، ناراحتی شدید ریوی یا هیپر تیروئیدی با احتیاط بسیار تجویز شود .

در بیماران سنگین وزن مصرف دیگوکسین ممکن است با آریتمی های مرگبار یا سایر عوارض همراه باشد . مصرف این دارو در بیماران چاق توصیه نمی شود .

بسیاری از علایم بیماری ها چون آریتمی ، بی اشتهایی ، تهوع و استفراغ همراه با نارسایی احتقانی قلبی ، مشابه علایم مسمومیت با دیگوکسین هستند ، پیش از آن که دیگوکسین دوباره تجویز شود ، لازم است علت این علایم مشخص شود .

لازم است به طور کلی دیگوکسین در مبتلایان به بیماری های قلبی و عروقی با احتیاط تجویز شود .

کاردیو ورژن ( Cardioversion ) ، حساسیت سلول های عضله ی قلب نسبت به دیگوکسین را افزایش می دهد . لازم است پیش از انجام آن ، دوز دیگوکسین را کاهش داد و از نبود مسمومیت با آن اطمینان حاصل کرد .

نارسایی کلیوی دفع دیگوکسین را کند می کند . لازم است در این صورت دوز دارو تصحیح شود . در مواردی که به همراه CHF ، گلومرولونفریت حاد عارض می شود ، از کمترین دوز ممکن در نوبت های جداگانه و به همراه داروی ضد فشار خون استفاده می شود . لازم است که ECG بیمار همواره تحت نظر باشد .

دیالیز تاثیر چندانی بر گلیکوزید های قلبی ندارد .

نارسایی کبدی تاثیر چندانی بر کارایی و سطح خونی دیگوکسین ندارد . با وجود این در صورتی که همراه با نارسایی کلیوی باشد ، ممکن است نیمه عمر دیگوکسین را بیشتر از اندازه ی مورد انتظار کند .

در بار داری و شیر دهی نیز با احتیاط تجویز شود .

نوزادان ممکن است پاسخ های متفاوتی به دیگوکسین بدهند . نوزادان نارس به ویژه به این دارو حساس ترند .

دیگوکسین از جمله دارو هایی است که به کرات باعث بروز مسمومیت اتفاقی در کودکان می شود . آن را از دسترس کودکان دور نگه دارید .

عدم توازن الکترولیت ها ممکن است بیمار را به دیگوکسین حساس کند . هیپوکالمی ( که ممکن است در نتیجه استفاده از مدر ، کورتیکو استروئید ، همودیالیز ، اسهال یا تهوع طولانی یا CHF مزمن باشد ) ، هیپرکلسمی ( به هر علت یا در نتیجه تزریق سریع داخل وریدی کلسیم ) و هیپومنیزمی از جمله اختلالات الکترولیتی هستند که احتمال بروز مسمومیت با دیگوکسین را افزایش می دهند .

نیاز به دیگوکسین در هیپوتیروئیدی کاهش و با هیپرتیروئیدی افزایش می یابد . آریتمی دهلیزی همراه با حالات هیپرتیروئیدی به دیگوکسین مقاوم هستند . از زیاد کردن بیش از اندازه دوز دیگوکسین خود داری شود . بسیاری مواقع تا زمانی که هیپر تیروئیدی درمان نشده باشد ، مصرف دیگو کسین موثر نخواهد بود .

تداخلات مهم

• دارویی: 1) کینیدین ، آمیودارون و پروپافنون غلظت خونی دیگوکسین را به اندازه قابل توجه ای افزایش می دهند . 2) آمینلوراید دفع دیگوکسین را افزایش می دهد و از تاثیر آن می کاهد . 3) سدیم پلی استیرن سولفات ، آمفو تریسین B، کاربنی سیلین ، کورتیکواستروئید ها و مدر ها از جمله مدر های لوپ ، کلرتالیدون و تیازیدها هیپوکالمی ایجاد می کنند و بیمار را در معرض مسمومیت با دیگوکسین قرار میدهند . 4) آنتاسید ها ، کائولین – پکتین ، کلستیرامین و متوکلوپرامید جذب گوارشی دیگوکسین را کم می کنند . 5) کلسیم تزریقی و مدر های تیازیدی بر اثر ایجاد هیپرکلسمی یا هیپومنیزمی بیمار را در معرض مسمومیت با دیپوکسین قرار می دهند . 6) هرمون های تیروئیدی ممکن است از تاثیر دیگوکسین بکاهند . 7) در صورت مصرف همزمان با دیزوپیرامید احتمال بروز مسمومیت با دیگوکسین یا دیزوپیرامید افزایش خواهد یافت . 8) بتا بلاکرها ممکن است برادی کاردی ناشی دیگوکسین را تشدید کنند . 9) به طور کلی دارو های زیر از روش های مختلف ممکن است باعث افزایش سطح سرمی دیگوکسین و بروز مسمومیت شوند :

آلپرازولام ، آمینوگلیکوزید های خوارکی ، آمینودارون ،آنتی کولینرژیک ها ، بنزودیازپین ها ، کاپتوپریل ، سیکلوسپورین ، دیلتیازم ، دیفنوکسیلات ، اریترو مایسین ، فلکائینید ، هیدروکسی کلروکین ، ایبوپروفن ، ایندومتاسین ، نیفیدیپین َ، امپرازول ، پروپانتلین ، کینیدین ، تتراسیکلین ، وراپامیل ، پروپافنون.

10) به طور کلی دارو های زیر از روش های مختلف باعث کاهش سطح سرمی دیگوکسین و احتمالاً کاهش آثار درمانی آن شوند :

آمینو گلوتتماید ، آمیونو گلیکوزیدهای خوراکی ، آمینو سالیسیلیک اسید ، آنتی اسیدها ، آنتی هیستامین ، دارو های ضد سرطان  ( بلئومایسین ، سیکلوفسفاماید ، سیتارابین ، دوکسی روبین ، متوترکسات ، پروکاربازین ، وین کریستین ) ، باربیتورات ها ، کلستیرامین ، هیدانتوئین ها ، داروهای خوراکی پایین آورنده ی قند خون ، کائولین ، پکتین ، متوکلوپرامید ، پنی سیلامین ، ریفامپین ، سوکرالفیت، سولفاسالازین .

• آزمایشگاهی : موردی گزارش نشده است

عوارض جانبی

به طور کلی شیوع و شدت عوارض دیگوکسین به دوز مصرفی و بیماری های زمینه ای مصرف کننده وابستگی دارد . حدود 5 تا 20 درصد بیماران عوارض جانبی آن را تجربه می کنند که در 1 تا 4 درصد آنان عوارض خطر ناک است .

شایع ترین : خستگی ، ضعف کلی عضلات ، بر انگیختگی ، توهم ، بی اشتهایی و تهوع

مهم ترین : آریتمی قلبی که بیش از همه به صورت اختلال هدایتی همراه یا بدون بلوک A.V، انقباضات زود رس بطنی ( PVCs ) و آریتمی فوق بطنی است . این عارضه ممکن است باعث تشدید نارسایی قلبی و افت فشار خون شوند . این عوارض دیگوکسین ممکن است خطر ناک باشند و لازم است به سرعت مورد توجه پزشکی واقع شوند .

سایر عوارض : سردرد ، بد حالی ، سرگیچه ، حالت بهت ، پارستزی ، مشاهده هاله به رنگ زرد مایل به سبز در اطراف اشیاء ، تاری دید ، مشاهده ی نور های خیره کننده و ناگهانی ترس از نور دوبینی ، استفراغ و اسهال ، درد صورت ، گیجی، کابوس و بسیار به ندرت هذیان و روانپریشی ( سایکوز ) حاد . از عوارض دیگر می توان به تشنج ، بزرگ شدن سینه ها ، آلرژی ( بثورات پوستی ، ائوزینوفیلی ، ترمبوسیتوپنی و التهاب عروق ) اشاره کرد . اختلال در عملکرد جنسی و تعریق از دیگر عوارض نادر دیگوکسین هستند .

مصرف در بارداری و شیردهی

دیگوکسین از جفت عبور می کند و باغظت 50 تا 83 درصد غلظت خونی مادر وارد جنین می شود . مصرف بیش از اندازه این دارودر مادران باردار باعث مرگ جنین شده است . تنظیم دوز و کنترل دیگوکسین در خانم باردار مشکل و غیر قابل پیش بینی است . تاثیر منفی این داروبر جنین ثابت نشده است . در دوره ی بارداری تنها در صورت نیاز تجویز شود .

دیگوکسین به نسبت 6/0 تا 9/0 شیر به پلاسما وارد شیر مادر می شود . اما مقدارش کم است و تا کنون عارضه جانبی برای نوزاد شیر خوار گزارش نشده است . با این حال بی خطر بودن آن در مادران شیر ده قطعی نشده است . بنابراین با احتیاط تجویز شود .

مسمومیت و درمان

در بزرگ سالان اولین علایم مسمومیت با دیگوکسین عبارتند از بی اشتهایی ، تهوع ، استفراغ و اسهال ( گر چه نارسایی قلبی کنترل نشده نیز همین علایم را دارد و نباید اشتباه شود )همراه این علایم گوارشی دل پیچه و بسیار بندرت نکروز هموراژیک روده ها نیز ممکن است روی دهد . سایر علایم مسمومیت با دیگوکسین شامل موارد زیر هستند : سر درد ، ضعف ، آپاتی ، سر گیجه ، اختلالات بینایی ( تاری دید ، هاله ی اطراف اشیاء ) گیجی ، بی قراری ، تشنج ، اختلال در EEG ، هذیان ، توهم ، درد عصبی و روان پریشی ( سایکوز ) . تاکی کاردی بطنی و انقباضات زود رس بطنی ( PVCs ) از جمله شایع ترین عوارض سمی دیگوکسین بر قلب است . کند شدن بیش از اندازه نبض از نشانه های بالینی مسمومیت به شمار می رود . فیبریلاسیون بطنی عمده ترین علت مرگ ناشی از مسمومیت با دیگوکسین است . جهت تشخیص این علایم و عوارض ، انجام ECG الزامی است . در کودکان علایم گوارشی یا بینایی به ندرت به عنوان علایم مسمومیت تشخیص داده می شوند . آریتمی قلبی در کودکان شایع تر است و علایم مطمئنی برای مسمومیت با دیگوکسین است .

جهت درمان برای بزرگسالان ، پیش از هر کار مصرف دیگوکسین را تا رفع کامل عوارض مسمومیت قطع کنید . از دارو ها و روش های زیر در درمان مسمومیت بزرگسالان استفاده می شود :

املاح پتاسیم : به ویژه در صورتی که هیپوکالمی وجود داشته باشد ، به میزان 3 تا 6 گرم ( 40 تا 80 میلی اکی والان ) کلرور پتاسیم به صورت خوارکی و در دوز های جداگانه به بیمار داده می شود به شرط آن که عملکرد کلیه بیمار طبیعی باشد . در مواردی که آریتمی خطرناک و نیاز به تصحیح سریع سطح پتاسیم خون است ، از پتاسیم به صورت وریدی در محلول قندی 5 درصد استفاده می کنند . 40 میلی اکی والان پتاسیم در 500 میلی لیتر محلول قندی با سرعت حداکثر 20 میلی اکی والان در ساعت از راه وریدی به بیمار تزریق می شود . همزمان ECG بیمار کنترل می شود تا از مسمومیت با پتاسیم پیش گیری شود . بلند شدن ارتفاع امواج T علامت مسمومیت با پتاسیم است . در مواردی که بلوک شدید قلبی در نتیجه دیگوکسین وجود داشته باشد و همچنین در صورتی که بیمار به نارسایی کلیوی مبتلا باشد ، نمی توان از پتاسیم استفاده کرد .

فنی توئین : در آریتمی های بطنی و دهلیزی که به پتاسیم جواب نمی دهند ، 50 تا 100 میلی گرم هر 5 دقیقه تجویز می شود بیشترین دوز 600 میلی گرم است .

لیدوکائین : راه دیگر کنترل آریتمی بیمار تزریق یک میلی گرم لیدوکائین به ازای هر کیلو گرم وزن بدن طی 5 دقیقه و به دنبال آن انفوزیون 15 تا 50 میکرو گرم به ازای هر کیلو گرم وزن بدن در هر دقیقه است ، تا زمانی که آریتمی قلبی کنترل شود .

کلستیرامین یا زغال فعال : با اتصال به دیگوکسین در روده ، چرخه کبدی – روده ای آن را مختل می کند .

آتروپین : برادی کاردی سینوسی شدید یا انقباض کند بطنی در نتیجه بلوک A.V به صورت علامتی با 01/0میلی گرم آتروپین به ازای هر کیلو گرم وریدی درمان می شود .

شوک الکتریکی : استفاده از این روش در درمان آریتمی های خطر ناک ناشی از مسمومیت با دیگوکسین خطر ناک است ولی به عنوان آخرین راه حل ممکن است مورد استفاده قرار گیرد ، در هر حال در صورت نیاز از کمترین ولتاژ شروع کنید .

پاد زهر دیگوکسین (دیگوکسین ایمیون FAB ) : داروی جدیدی است که در مقادیر برابر مولی ، تمام علایم مسمومیت با دیگوکسین را از بین می برد . نتیجه درمانی 30 دقیقه پس از استفاده آشکار می شود .

برای کودکان ، 1 تا 5/1 میلی اکی والان پتاسیم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن از راه خوراکی و در دوز های جداگانه تجویز می شود . با کنترل ECG در شرایط اورژانس 5/0 میلی اکی والان به ازای هر کیلی گرم وزن بدن در هر ساعت از راه وریدی به کودکان رساند به شرط آن که به اندازه کافی رقیق شده باشد . مراقب باشید مایعات بیش از اندازه وارد بدن نوزادان نشود . در نوزادان و کودکان نیز می توان از دیگوکسین ایمیون FAB استفاده کرد .

توجیهات پزشکی – پرستاری

.1) توجه داشته باشید بیماران هیپوتروئید به شدت به گلکوزیت های قلبی حساس هستند و بر عکس مبتلایان به هیپرتیروئیدی ممکن است به مقادیر بیشتری از دیگوکسین نیاز داشته باشند . 2) در صورت مصرف دیگوکسین پس از غذا سرعت جذب کند می شود اما مقدار جذب دارو تغییری نمی کند . اما مصرف غذاهای حاوی سبوس غلات جذب دیگوکسین را کاهش می دهد . 3) هنگام تبدیل دارو از قرص ، قطره یا الگزیربه روش تزریقی ، دوز دارو 20 درصد تا 25 درصد کاهش میابد . 4) دارو را به آهستگی طی حداقل 5 دقیقه تزریق کنید . 5) در صورتی که تعداد ضربان قلب به کمتر از 60 ضربه در دقیقه برسد ، تزریق دارو را قطع کرده ، به پزشک اطلاع دهید . 6) یک تا دو روز پیش از کاردیو ورژن ، مصرف دیگوکسین را قطع کرده و بعد از آن با دوز جدید آغاز کنید .

آموزش بیمار- خانواده

.1) درباره چگونگی و مقدار مصرف دیگوکسین و مهمترین عوارض مسمومیت با آن برای بیمار و خانواده اش توضیح دهید . 2) از بیمار بخواهید غذا های حاوی پتاسیم ( همانند سبزیجات ، سیب زمینی و میوه جات ) مصرف کند .

شرایط نگهداری

مورد خاصی گزارش نشده است .

---

خبرخوان

براواندر (05.02.2012 (21:02:56))

با سلام و تشکر از متن موجود سوالی دارم مبنی بر اینکه آیا بعد از مصرف دیگوکسین با مقدار اشتباه که باعث کاهش شدید ضربان گردیده است بعد از کنترل و بهبود ضربان با قطع دارو بعد از 3 روز در بیمارستان بعد از تزخیص بیمار کمی شل حرف میزند و نمی تواند راه برود و باید زیر بغل اورا بگیریم آیا سکته مغزی رخ داده است یا این هم عوارض همان دارو می باشد و بر طرف می گردد سپاسگذار می شوم جواب دهید(نقل قول)

نام

پست الکترونیکی

موضوع

وب سایت

 

یادداشت 1000 کارکتر باقیمانده

ضد اسپم حساس به حروف بزرگ و کوچک

 

 ارسال تنظیم مجدد