نوشته شده توسط دکتر رضایی
استیل سیستئین Acetylcysteine
مصرف در حاملگی :B
گروه دارویی – درمانی : مشتقات اسید آمینه – پادزهر مسمومیت با استامینوفن
اشکال دارویی : INJ: 200mg/ml
فارماکوکینتیک – دینامیک ، مکانیسم اثر
استیل سیستئین با افزایش میزان گلوتاتیون و پیوند با متابولیک فعال استامینوفن ، کبد را در برابر آسیب ناشی ازمسمومیت با استامینوفن محافظت می کند .
استیل سیستئین همچنین دارای اثر حل کنندگی خلط و کاهش ویسکوزیته ترشحات تنفسی است .
استیل سیستئین به سرعت از دستگاه گوارش جذب می شود و حداکثر غلظت پلاسمایی آن پس از تجویز 200 تا 600 میلی گرم ظرف حدود 5/0 تا یک ساعت حاصل می شود . نتایج برخی از مطالعات حاکی از وابسته به دوز بودن اوج غلظت سرمی ، زمان رسیدن به آن و فراهمی زیستی این دارو از راه خوراکی پایین است و در حدود 4 تا 10 درصد است که ممکن است ناشی از متابولیسم دارو در دیواره روده و متابولیسم عبور اول درکبد باشد .
به طور کلی نیمه عمر نهایی استیل سیستئین 58/5 و25/6 ساعت به ترتیب پس از تجویز از آن از راه تزریق وریدی و از راه خوراکی است .
مصرف بر حسب اندیکاسیون
درمان خط اول و اختصاصی در مسمومیت با استامینوفن
بزرگسالان و کودکان : در مسمومیت با استامینوفن ابتدا باید زمان مسمومیت را تشخیص داد و در صورت امکان ، دوز مسمومیت زا را مشخص کرد . لازم به ذکر است که دوز مسمومیت زای استامینوفن در بزرگسالان 5/7 گرد در روز و در کودکان تا حدود kg/mg 140 در روز است . اگر کمتر از 4 ساعت از زمان مسمومیت گذشته باشد شارکول فعال توصیه می شود ( اگر کمتر از 2 ساعت از زمان مسمومیت گذشته باشد علاوه بر شارکول ، شستشوی معده نیز توصیه می شود).
به طور کلاسیک باید خون گیری انجام شود و سطح استامینوفن خون مشخص شود . اگر جواب تا 8 ساعت پس از خون گیری تعیین نشود kg/mg140 از NAC به شکل خوراکی به بیمار داده می شود . NAC ایجاد حالت تهوع و استفراغ می کند که در صورت مداوم بودن از داروی ضد استفراغ استفاده می شود و در صورت لزوم از NG Tube هم کمک گرفته می شود . ( اگر جواب تا 8 پس از خون گیری حاضر شد بهتر است میزان تجویز NAC را با توجه به منحنی Rumack-Matthew مشخص کنیم . شکل این منحنی در کتب مسمومیت وجود دارد ) به طور جایگزین میتوان NAC را به شکل وریدی تجویز کرد .
kg/mg150 از NAC داخل CC500 محلول DW5% ریخته میوشود و طی 15 دقیق تجویزمی شود.
سپس kg/mg50 در cc500 محلول DW5% ریخته می شود و طی 4 ساعا انفوزیون می شود . دوز سوم به میزان kg/mg100 در cc1000 محلول DW5% طی 16 ساعت بعد از تجویز می شود . (FACTS-2006) .
تجویز خوراکی : در تجویز خوراکی ، دارو باید به صورت محلول 10% یا 20% با استفاده از نوشیدنی ها تاغلضت نهایی 5% رسانده شود . درصورتی که دارو با استفاده از لوله معده تجویز می شود . می توان آن را با آب رقیق کرد . محلول آماده شده باید ظرف یک ساعت مصرف شود و باقی مانده محلول تا 96 ساعت داخل یخچال قابل نگهداری است . صرف نظر از مقدار استامینوفن مصرف شده ، دارو باید ظرف 24 ساعت پس از زمان مصرف استامینوفن تجویز شود .
دوز اولیه به صورت kg/mg140 از محلول 5% است و پس از 4 ساعت باید دوز نگهدارنده به میزان kg/mg70 محلول 5% از راه خوراکی تجویز شود . دوز نگهدارنده خوراکی باید هر 4 ساعت و تا 17 دوز تکرار شود .
موکولیتیک :
کودکان : محلول 20-10% جهت استنشاق ( رقیق سازی 1:1 ) یا به صورت خوراکی( رقیق سازی 1:1)
نوزادان : ml4-2 سه تا چهار بار در روز
کودکان : ml10-6 سه تا چهار بار در روز
نوجوانان : ml10 سه تا چهار بار در روز
توجه : 10 تا 15ذ دقیقه پیش از تجویز استیل سیتئین نبولیز شده ، برونکودیلاتور تجویز شود تا از اسپاسم مجاری تنفسی پیشگیری شود .
موارد منع مصرف و احتیاط
این دارو در بیماران آسماتیک باید با احتیاط مصرف شود ، در صورت ایجاد برونکو اسپاسم ابتدا برونکو دیلاتور استنشاقی تجویز کنید ، در صورت عدم بهبودی تجویز دارو باید قطع شود . در صورت حساسیت و واکنش آلرژیک یا سابقه ی آن ، مصرف دارو منع دارد . در مواردی که خطر ایجاد خونریزی گوارشی وجود دارد ، مثل واریس مری و زخم پیتیک فعال به علت ایجاد تهوع و استفراغ شدید ممکن است خونریزی گوارشی ایجاد شود لذا با احتیاط مصرف شود . در بیماران ناتوان و افراد مسن با احتیاط مصرف شود . به علت اثر موکولیتیک این دارو ممکن است ترشحات زیاد شوند. لذا کسانی که رفلکس gag مختل دارند و سرفه کافی ندارند ، ممکن است دچار مشکل شوند و لذا در این موارد با احتیاط مصرف شود . در نارسایی کبدی با احتیلط مصرف شود . ( به دلیل بار نیتروژن دارو ) در نارسایی شدید تنفسی با احتیاط مصرف شود .
تداخلات مهم
دارویی : مورد مهمی گزارش نشده است .
آزمایشگاهی : مورد قابل توجهی گزارش نشده است .
عوارض جانبی
شایع ترین : واکنش های ازدیاد حساسیتی شامل برونکو اسپاسم ، آنژیوادم ، راش ، خارش ، هیپوتانسیون ، هیپر تانسیون ، از دیگر واکنش ها تهوع ، استفراغ ، گرگرفتگی ، تب ، سنکوپ ، تعریق ، آرتالژی ، تاری رید ، اختلال عملکرد کبد و انسداد را ه های هوایی به علت ترشحات زیاد است .
مهم ترین : واکنش های آلرژیک ، برونکو اسپاسم ، آنژو ادم ، هیپو تانسیون ، هیپر تانسیون ، اسیدوز ، تشنج ، ایست قلبی ، ایست تنفسی
سایر عوارض : سرگیجه ، خواب آلودگی ، آبریزش بینی ، سوزش راه های هوایی فوقانی ، خونریزی بینی ، استوماتیت ، هموپتیزی ( موارد سه گانه آخر در فرم استشاقی دارو دیده شده است .)
مصرف در بارداری و شیر دهی
در مورد ترشح این دارو در شیر اطلاعی در دست نیست . مشکلی نیز در انسان مشاهده نشده است . با مصرف این دارو در زمان بارداری عارضه ای مشاهده نشده است .
مسمومیت ودرمان
علایم بسیار شبیه آنافیلاکسی است ولی با شدت بیشتر ، علائم مسومیت حاد شامل آتاکسی ، تشنج ، سیانوز ،، بیش فعالی و فقدان رفلکس راست شدن است . به علاوه علائم دیگری مثل سرکوب تنفسی ، همولیز ، Dic، نارسایی کلیوی و حتی مرگ دیده شده است . درمان حمایتی – علامتی درمان آنافیلا کسی برحسب شدت ، کمک تنفس ، تزریق مایعات ، پرسورها ، FFPو هپارین ، دیورتیک ها و دیالیز برحسب مورد انجام می گیرد . تجویز آنتی هیستامین وریدی برای کنترل علائم آلرژیک موثر است .
توجهات پزشکی – پرستاری
1.این دارو با بعضی فلزات ، لاستیک ، اکسیژن و مواد اکسید کننده ناسازگار است .
2. آنتی بیوتیک هایی چون آمفوتریسین ، آمپی سیلین سدیم ، اریترومایسین لاکتوبیونیت و بعضی تتراسیکلین ها یا به صورت فیزیکی با استیل سیستئین ناسازگار هستند یا در اثر مخلوط شدن با آن بی اثر می شوند .
3. تغییر رنگ استیل سیستئین محلول به ارغوانی خفیف به معنی خراب شدن محلول نیست .
4. محلول 20% باید در NS یا آب مقطر رقیق شوند .
5. این دارو را می توان به طور مستقیم از راه تراکئوستومی به بیمار داد ( 1تا 2 میلی لیتر از محلول 10 تا 20 درصد )
6. تجویز دارو (برای اثر موکولیتیک ) موقع بیدار شدن ، پیش از صرف غذا و پیش از خواب انجام شود .
7. به بیمار یاد بدهید پیش از مصرف فرم افشانه دارو ، با سرفه راه های هوایی را پاک کند .
8. ویال باز شده ی دارو در یخچال تا 96 ساعت قابل نگهداری است اما رقیق سازی موقع مصرف صورت گیرد.
9. ویال محلول NACدر دمای 15 تا 30 نگهداری شود .
10. وسایل ساکشن راه های هوایی به سهولت در دسترس باشد ، زیرا این دارو ترشحات راه های هوایی را به شدت زیاد می کند و خطر انسداد هوایی را در پی دارد .
11. در صورت بروز برونکوسپاسم در بیماران آسماتیک ابتدا از داروهای بتا آگونیست ( به شکل استنشاقی ) استفاده کنید و در صورت عدم پاسخ دارو را قطع کنید .
آموزش بیمار- خانواده
1.به بیمار یاد بدهید در صورت ایجاد مشکل در تمیز کردن راه های هوایی بی درنگ با پزشک تماس بگیرد . 2. به بیمار بگویید تهوع و استفراغ را فورا به پزشک اطلاع دهد ، ممکن است ضد استفراغ ضرورت پیدا کند .
شرایط نگهداری
پودری سفید و کریستالی با بوی سرکه ی خفیف که باید در ظروف غیر قابل نفوذ و دور از نور یا ویال حاوی محلول NAC نگهداری شود .
بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی پیامبران درزمینی به مساحت 27000 مترمربع با زیر بنای 33000مترمربع درسال 1368 هجری شمسی پی ریزی گردید و در سال 1379 هجری شمسی مورد بهره…
MORE
